Wat zijn positieve actieplannen en hoe kunnen ze ingevoerd worden?

 10-2019 1-7 maart

1. Wat zijn positieve acties? 

De Antidiscriminatiewet, de Genderwet en de Wet Racisme en Xenofobie bestrijden discriminatie in de arbeidsverhoudingen. Die drie wetten bepalen dat een onderscheid op grond van de beschermde criteria nooit aanleiding geeft tot de vaststelling van discriminatie wanneer dit onderscheid een maatregel van positieve actie inhoudt. Positieve actie is dus een uitzondering op het discriminatieverbod. 

De beschermde criteria zijn: leeftijd, seksuele geaardheid, burgerlijke staat, geboorte, vermogen, geloof of levensbeschouwing, politieke overtuiging, syndicale overtuiging, taal, huidige of toekomstige gezondheidstoestand, een handicap, een fysieke of genetische eigenschap, sociale afkomst, nationaliteit, een zogenaamd ras, huidskleur, afkomst of nationale of etnische afstamming en geslacht. 

Positieve acties zijn specifieke maatregelen om de nadelen die verband houden met de beschermde criteria te voorkomen of te compenseren, met als doel het waarborgen van volledige gelijkheid in de praktijk (zie Sociaal Compendium Arbeidsrecht 2018-2019, nr. 2301). 

Vorige week werd in het Belgisch Staatsblad een koninklijk besluit gepubliceerd dat de voorwaarden bepaalt waaronder een maatregel van positieve actie kan getroffen worden. Het koninklijk besluit treedt in werking op 11 maart 2019. 

Tot voor kort waren de voorwaarden waaronder een maatregel van positieve actie kan getroffen worden enkel bepaald m.b.t. het beschermde criterium geslacht in een koninklijk besluit van 14 juli 1987. Dat koninklijk besluit wordt nu opgeheven. Maar de lopende positieve actieplannen op basis van dat besluit blijven wel geldig.

2. Wie kan positieve actieplannen opstellen?

Positieve actieplannen kunnen worden opgesteld door de paritaire comités en door de ondernemingen. 

3. Welke informatie moet het positieve actieplan bevatten? 

Het positieve actieplan moet de volgende informatie bevatten: 

  • het aantonen van het bestaan van een kennelijke ongelijkheid,
  • de omschrijving van de doelstelling en de concrete uitwerking van de positieve actie, 

De positieve actie kan bijvoorbeeld de vorm aannemen van een wervingscampagne voor specifieke doelgroepen of het gericht promoten van vacatures bij specifieke doelgroepen. 

  • de verwachte duurtijd van de positieve actie (maximum drie jaar),
  • de evenredigheidstoets: de maatregelen moeten passend en noodzakelijk zijn ten aanzien van de nagestreefde doelstelling,
  • de garantie dat de rechten van anderen niet nodeloos worden ingeperkt. 

4. Hoe moet het positieve actieplan worden vastgesteld? 

Het positieve actieplan wordt in beginsel vastgesteld bij cao of bij toetredingsakte. 

Wanneer het positieve actieplan wordt vastgesteld bij toetredingsakte moet de onderneming gebruik maken van een verplicht model. Het verplicht model is als bijlage bij het nieuwe koninklijk besluit gevoegd. 

Voor het opstellen van de toetredingsakte moet de onderneming een opmaakprocedure volgen. Het gaat om dezelfde procedure als diegene die moet gevolgd worden voor het opstellen van het arbeidsreglement in het geval dat er in de onderneming geen ondernemingsraad is. De werknemers kunnen dus opmerkingen formuleren bij het ontwerp van de toetredingsakte tot bepaling van de voorwaarden van de positieve acties. 

Het positieve actieplan moet ter goedkeuring worden voorgelegd aan de minister van Werk. Als het positieve actieplan wordt goedgekeurd, wordt het geacht in overeenstemming te zijn met de antidiscriminatiewetgeving. 

Het koninklijk besluit bepaalt dat ondernemingen ook op andere manieren dan via een cao of een toetredingsakte positieve acties kunnen uitvoeren. In dat geval kan het plan ter informatie worden meegedeeld aan de minister van Werk. Rechtszekerheid over de overeenstemming van de positieve acties met de antidiscriminatiewetgeving lijkt in dit geval te ontbreken. Een vaststelling van het positieve actieplan bij cao of bij toetredingsakte is dus te verkiezen. 

Ann Taghon. 

Nog vragen over de positieve actieplannen? Stel uw vraag hier!

 

BRON: KB van 11 februari 2019 tot bepaling van de voorwaarden inzake positieve acties (BS 1 maart 2019)

Ondanks alle zorg die aan deze nieuwsbrief is besteed, blijven vergissingen mogelijk. De auteur en het advocatenkantoor Van Eeckhoutte, Taquet & Clesse kunnen daarvoor echter geen aansprakelijkheid aanvaarden.

Archief

Gebruik het zoekvenster bovenaan rechts om te zoeken in de vorige afleveringen(vanaf 1 januari 2018).

Klik hier voor de afleveringen van voor 1 januari 2018.


Inschrijven

Vorige artikels


Andere kanalen

>